Ana Sayfa Ana Sayfa  Forum Forum  Balkanlar TV Balkanlar TV  Tarihte Bugün Tarihte Bugün  Haberler Haberler  Makaleler Makaleler
Son mesaj - Gönderen: Taran Kedi - Cuma, 06 Nisan 2012 15:50
Balkan Türklerinin Buluşma Noktasına Hoş Geldiniz.
Balkanlar.Net
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
Eylül 26, 2017, 10:30:35
151.700 Mesaj 8.683 Konu Gönderen: 8.295 Üye
Son üye: figenbakay
Balkanlar.Net  |  Balkan Dünyası  |  Romanya  |  Konu: Adakale Tarihine Notlar 0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte. « önceki sonraki »
Sayfa: [1]
Gönderen Konu: Adakale Tarihine Notlar  (Okunma Sayısı 14994 defa)
aydinhoca
Kıdemli Üye
****

Popülarite: 29
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 318


« : Kasım 10, 2010, 22:14:45 »

Adakale (Ada-i Kebir) Tarihine Notlar


   “Adakale” ismini 1961 de lisede iken, okuduğum bir ans...lopedide gördüm.  Tuna ortasında bir Türk adasının varlığı heyecanlandırdı beni. Yıllar geçti. Balkanlar sitesinde ada ile ilgili fotoğrafları da görünce sevindim. Doya doya seyrettim. Aşağıda Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde bulunan Adakale ile ilgili belgelerin bir kaçıyla hazırladığım  Adakale ile ilgili bazı unutulmuş bir şeyler bulacaksınız. Umarım, ileride Adakale ile ilgili hazırlanacak bir kitapta, faydalanırlar..
   “Ada-i Kebir” de demilen Tuna ortasındaki “ADAKALE”, Osmanlı Devletinin önemli serhat kalelerinden birisi olduğundan, çok iyi tahkim edilmiş, silahlandırılmış, öncü bir kale olarak kabul ediliyordu. Adakale’de sivil halktan daha çok asker yaşıyordu. Bunlar, yeniçeri, cebeci ve topçu neferleri idi. 1690 da her nefere ayda bir kile (Yıllara göre 60 ile 100 okka) buğday veriliyor (İE.DH.12/1126 – 09 Ra 1102), bu buğday buradaki değirmenlerde öğütülüyor ve kullanılıyordu. Sivil halk, tamamen esnaf ve zanaatlârlardan meydana geliyordu.
   Adakale, tam hudut üzerinde bir geçiş noktasında yer aldığı için, çok sık el değiştiriyordu. Önceleri Nemçelülerin(Avusturyalı), sonra’da Rusların tecavüzlerine maruz kalıyordu.   
   1716 da Varadin bozgunundan sonra, Avusturya’nın eline geçen Adakale, 1739 da tekrar fethedildi. Buraya, yeteri kadar yerli muhafız, yeniçeri, cebeci ve topçu neferi ve bunlara ait sekiz aylık erzak ve cephane ile yerleştirilmişti.(BOA.C..AS. 784/33209 – 23 Muharrem 1152)
Bu erzak, Nis’ten 500 öküz arabasıyla gönderildi.(BOA.C..AS. 576/24241 – 19 Rebiülevvel 1152)
   Adakale ahalisi tamamen askerliğe dayalı bir hayat sürdürüyorlardı. Halkın bir kısmı iki ülke arasında ticaret yaparak para kazanıyor, büyük bir kısmı da askerlere bağlı esnaflıkla geçiniyorlardı. Burada, da kavurma hazırlanıyor, satılıyordu. Adakale’de üretilen kavurma vergisi, gümrük ve kantar vergileri 1741 de “Kütüphane-i Hümayun”a bağlıydı.   (BOA.C..MF. 59/2920  - 29 Şaban 1154)
   Devlet, Adakale’yi iyice tahkim etti ve pek çok top ve topçu yerleştirdi. Hatta, fazla topların 35 kadarı 1768 de Vidin Kalesi’ne gönderildi.(BOA.C..AS. 993/43412 – 23 Cemaziülevvel 1198)
Yeni bir düşman saldırısı beklendiğinde, Adakale’deki asker sayısı arttırılır ve tahkimat güçlendirilirdi..(BOA.C..AS.469/19584 – 21 Ramazan 1198)  Mesela 1788 de Kale’yi savunmak için Evlad-ı Fatihan’an 1000 nefer yollandı (BOA.C..AS.284/11802-27 Şevval 1202)  1789 da Avusturyalılar, Ada’nın karşısına gelip kale muhafızından teslim olmasını isteyince, Vidin ve diğer yerlerdeki askerler imdada gittiler. Karşılarında hatırı sayılır bir kuvvet biriktiğini gören  düşman kuvvetleri, kuşatmayı kaldırıp, çekip gitti.
   1822 de yapılan bir idari değişiklikle  hemen Adakale’nin yakınında bulunan Macorve(Ocorve) köyü de Ada yönetimine başlandı (BOA.HAT.1142/45432-A  - 25 Safer 1238)
   1824 de Ruslar, Adakale’yi üç taraftan kuşattılar(BOA.HAT.1142/45432-A – 25 Safer 1238) ve  kısa süre sonra adayı ellerine geçirdiler. (BOA.C..AS.179/7767 – 20 Zilhicce 1240) Bir süre sonra Adakale yeniden kurtarıldı. 1828 de yeniden harekete geçen Ruslar, Fethülislâm Kalesini ele geçirdiler. Bunun üzerine Adakale’deki askerleriyle Ruslara saldıran Muhafız Ömer Bey, Rus ordusunu dağıtı.(BOA.HAT.   1012/42467-A  - 21 Muharrem 1244)  Kısa süre sonra toparlanıp takviye alan Ruslar, Adakale karşısındaki Kalafat’ta top tabyaları yaparak top yerleştirip, Adakale’yi topa tutmağa başlayınca, Ada’daki toplarla cevap verildi. Uzun süre, kış gelinceye kadar hergün karşılıklı top düellosu yapıldı. (BOA.HAT.1010/42430 – 13 Cemaziülevvel 1244)   
   1830 sene'sinde Kal`â ı Belgrad, Kal`â ı Öziçe, Kal`â ı Feth el İslâm, Kal`â ı Böğür Delen, Kal`â ı Sokol ve Kal`â ı Ada. Belgrad Muhafız'lığı kazâ sayıldığından, bütün bu birim'ler nâhiye olarak kabûl edilmiş ve 1266 / 1849, 1279 / 1862 ve 1283 / 1866 Devlet Sâl Nâme'lerine de bu şekil'de kayd'edilmişdir. (Osman Levend Se- www.trfila.com)

   Adakale, 1867 ye kadar “Muhafızlık” olarak yönetilmiş, 1967 den itibaren bir nahiye olarak  Tuna Vilayeti Vidin Sancağı’na bağlanmıştı.
   1860 da Sırpların Tuna Boyuna yerleştirdiği Karadağlılar Adakale’ye saldırdıysa da, saldırı bertaraf edildi.(BOA.A}MKT. 186/87 – 12 Şevval  1276)
   1876 da Tuna Nehri taşınca Adakale sular altında kaldı. Evleri de su basınca, halk kayıklarla daha güvenli yerlere taşındı.(BOA.İ..DH.730/50875 – 16 Şevval 1292)
   1877 de Adakale’de bir Sıbyan Mektebi açıldı.(BOA.MF.MKT. 46/174 – 17 Rebiülevvel 1294)
   1878 de Adakale’ Plevne’ye saldıran Rusların eline geçti. 1878 de Berlin Anlaşması sırasında kime teslimi unutulduğu için, Osmanlı topraklarından sayıldı ve 1923 Lozan anlaşmasına kadar, Osmanlı Devleti toprağı olarak kaldı.


Adakale Yöneticileri
Muhafız Vezir Hasan Paşa           1786
Muhafız Tahir Paşa                       1788
Muhafız Abdülkerim Paşa            1823
Muhafız (Mirimiran)Ömer Paşa   1828
Muhafız Hasan Paşa                     1830
Kaymakam Hasan Ağa                 1831
Muhafız Osman Paşa                    1835
Muhafız Hüseyin Paşa                  1843
Muhafız  Osman Paşa                   1848
…………….
Müdür Hami Bey                          1894
Müdür Selim Efendi                     1894
Müdür Ömer Lütfü Efendi            1901
…………….
Logged
erdincaysen
erdinc aysen
Yeni Üye
*

Popülarite: 3
Offline Offline

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 19


herkeze sevgi ve saygılar


WWW
« Yanıtla #1 : Mart 09, 2013, 23:47:17 »

Adakale lozan da da unutulmuş.1934 yılında izmitten adakale ye tayin edilmiş Adakale müftüsünün kızı Hatice hanımla 1996 yılında romanyanın timisoara şehrinde günlerce konuştuk.Sanırım 2006-2007 de de Adakale Belgeseli yapıldı.İsmet Eraslan tarafından.Bazı belgeleri ben türkçeye çevirdim.Adakale nin daha ilersinde de bir ada var.Adakaledeki bazı mezarlar oraya nakledilmiş.iki ada arasına da baraş geliyor.1961 ağustosundan sonra da ada su içinde kalıyor.zaman zaman caminin minaresi gözüküyor.Tunanın suları azaldğında.Barajda su tutulduğu zaman.Adakale orsova ve turnuseverin e yakın.
Logged

erdinc aysen
aydinhoca
Kıdemli Üye
****

Popülarite: 29
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 318


« Yanıtla #2 : Mart 10, 2013, 09:49:03 »

Lozan’da ADAKALE unutulmadı. Hattâ daha 20 Ekim 1921 de Fransa ile yapılan ANKARA ANLAŞMASI’ 7.Maddesinde “Türkiye’nin ADAKALE Adacığı üzerindeki egemenliği olduğu gibi tutulmuştur” hükmü de yer almıştı.
Lozan’da da ADAKALE üzerindeki TÜRK hakları konusu çok sert tartışmalara sebep olmuştu. Konferans’ın 1.Devresinde yapılan sert tartışmalar 2.Devresinde de sürdürülmüştü. Ankara’nın ADAKALE meselesi üzerine ısrar etmesi bir bakıma görüşmeleri tıkamıştı. Ankara’dan gelen talimat ile “Türk Temsilci Heyeti, barışın kurulması olanağını sağlamak üzere, bir fedakârlıkta bulunmayı ve ADAKALE adasına ilişkin ihtirâzî kaydını geri almayı kabul etmektedir.” (T.C.Dışişleri Bakanlığı-Türkiye Dış Politikasında 50 Yıl LOZAN 1922-1923 - Ankara 1973 – sayfa:40-41 ve İsmet İnönü- Hatıralar 2.Kitap Bilgi Yayınevi1987 s:118-119)
Logged
Sayfa: [1]
Balkanlar.Net  |  Balkan Dünyası  |  Romanya  |  Konu: Adakale Tarihine Notlar « önceki sonraki »
    Gitmek istediğiniz yer:  



    MKPortal C1.2.1 ©2003-2008 mkportal.it
    Bu safya 0.04241 saniyede 22 sorguyla oluşturuldu

    Emlak ilanları, araba ilanı ver Blog