Ana Sayfa Ana Sayfa  Forum Forum  Balkanlar TV Balkanlar TV  Tarihte Bugün Tarihte Bugün  Haberler Haberler  Makaleler Makaleler
Son mesaj - Gönderen: Taran Kedi - Cuma, 06 Nisan 2012 15:50
Balkan Türklerinin Buluşma Noktasına Hoş Geldiniz.
Balkanlar.Net
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
Kasım 23, 2017, 19:25:00
151.700 Mesaj 8.683 Konu Gönderen: 8.295 Üye
Son üye: figenbakay
Balkanlar.Net  |  Balkan Dünyası  |  Tarih  |  Konu: Rumeli’de Sağkol, Solkol, Ortakol Teşkilatları 0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte. « önceki sonraki »
Sayfa: [1]
Gönderen Konu: Rumeli’de Sağkol, Solkol, Ortakol Teşkilatları  (Okunma Sayısı 3459 defa)
aydinhoca
Kıdemli Üye
****

Popülarite: 29
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 318


« : Ocak 28, 2011, 13:39:58 »

Rumeli’de Sağkol, Solkol, Ortakol Teşkilatları


   Osmanlı Devleti’nin; eyalet, vilayet, sancak, kaza olarak mülki teşkilatlanması olduğu gibi, asker toplama, asayiş konusunda da sağkol, solkol, ortakol gibi teşkilatlanmıştı. Bu teşkilatlanma, bir bakıma askerî bir teşkilatlanma olup, Türklerin Rumeli coğrafyasında varlıklarını sürdürebilmeleri açısından önemliydi. Bu teşkilatlar, sorumluluk bölgelerindeki timarlardaki sipahi ve neferleri askere almak, “sefere eşmek” için görevliydiler.
   Osmanlı toprak düzeninde devlet arazisi, büyüklüklerine göre; timar, zeamet ve has olarak bölünmüştü. 1608 – 1609 malî yılı tahririne göre; Avrupa kıtasında bulunan 13 eyalette: 3306 zeamet ve 37 389 timar bulunuyordu.  Bu araziler, hizmet ve rütbelerine göre emekli olan yeniçeri, sipahi, Evlâd-ı Fatihan gibi askerlere, maişetlerini temin etsinler, buralardaki toprakları yönetsinler diye verilirdi.
   Bu eski askerler olan yöneticiler; timar gelirlerini yönettikleri gibi, arazinin gelir durumuna göre; “eşkinci” ve “sekban” diye anılan askerler de yetiştirirler, seferlere hazırlarlardı.
   Anadolu Vilâyetlerinde olduğu gibi, Rumeli Vilâyetleri de; sağkol, solkol, ortakol gibi teşkilatlandırılmıştı.
Sağ ve Solkolağalarının “muharrirleri” timarlarda ve bölgelerinde bulunan kendilerine bağlı “Yörükan” taifesini düzenli olarak, kaydederlerdi. Bu kollardaki silahlandırılıp, eğitilen gençler, “növbete zikr olunduklarında” yani sefere çağırıldıklarında, belirtilen merkezlerde kol ağaları nezaretinde toplanarak, her biri yüzer kişilik “bayraklar” halinde sefere iştirak ederlerdi.
   Kolağaları, bölgelerinden sadece timarlı sipahi, Türk uşağı veya yörükanı değil, askeri sınıf sayılan; doğancı, şakirci, çakırcı, atmacacı gibi resmi görevlileri de “sefere sürerlerdi”
   Osmanlı son dönemlerine kadar verilen “kolağası” rütbesi, bugünkü “yüzbaşı” rütbesine tekabül etmekteydi. (Atatürk’ün de Harbiye’den yeni mezun olduğu zamanlara ait bir fotoğrafın altında rütbe olarak “kolağası” yazmaktadır.)
   Bu kolların başında en üst rütbede bulunanlara “Alaybeyi” veya “serasker” denirdi. Bunlar, bölgelerinde bulunan timar ve zeametlerdeki bütün asker ve sipahileri defterlere kaydettirirler, “asker sürücülüğü” sefer görevi aldıklarında, aserleri toplayarak, sefere iştirak ederlerdi.(Sefere eşerlerdi.)
   Sağkol ve solkol seraskerleri emrine cizyeler tahvil edilerek, masraflar buralardan sarf edilirdi.
   

Solkol Alaybeyleri:
Miralay Zeynel Ağa        1666
Miralay Beşir Ağa           1677
Miralay Rüştem Ağa       1678
Miralay Mustafa Ağa      1679
Miralay Hamza Ağa        1679
Miralay Mehmed Ağa     1678
Miralay Osman Ağa        1680
Miralay Süleyman Ağa   1696
Miralay Hasan Ağa         1698
Miralay Mehmed Ağa     1699
Miralay Hasan Ağa         1700
Miralay Receb Ağa         1702
Miralay Zeynel Ağa        1704
Miralay Receb Ağa         1706
Miralay İbrahim Ağa      1707
Miralay Zeynel Ağa       1714
Miralay Ahmed Ağa       1715
Miralay Mustafa Ağa      1715
Miralay Osman Ağa        1716
Miralay İsmail Ağa         1717
Miralay Murad Ağa         1721
Miralay İsmail Ağa          1723
Miralay Murad Ağa         1727
Miralay ……   Ağa
Miralay Süleyman Ağa    1821

Solkol’u teşkil  eden sancak ve kazalar:
Edirne(Paşa Sancağı), Selanik, Tırhala, Çirmen, Gelibolu, Manastır, Zaçesne, Florina, Bihlişte, Kavala, Yenice-i Karasu, Gümülçine, Timurhisar, Cumapazarı, Siroz
Geçen zaman içinde, bazı kazalar Sağkol’dan Solkol’a geçirilebilmektedir. Bundan dolayı mesela: Selanik, Tırhala her iki kolda da görülmektedir. Bunun birkaç sebebi vardır. Çıkılacak seferin yönüne göre, sefer görevi alan kola büyük mikdarda asker gerekeceğinden, büyük vilâyetlerdeki askerlerin de sefere iştirak ettirilmeleri gerekiyordu. Bir başka sebep de; solkol asker sürücülüğü görevi alan serasker, eğer daha önce sağkol görevinde bulunuyorsa, kendi kolunu da sefere iştirak ettiriyordu. Sefer iştirak etmek, gençler arasında büyük itibar sağlıyordu. Ayrıca alınan maaş, bahşiş ve ganimet çok iyi  gelir getirdiği için getirdiği için gençler asker olmak, sefere iştirak etmeğe gönüllü oluyorlardı.
Mesela; 1774 de Ortakol Seraskeri olan Gazi Osman Paşa, ayni zamanda hem Rumeli Valisi, hem de Silistre Valisi idi.

Solkol’a tabi Rumeli Yörüklerinin bulundukları yerler:
Dimetoka, Sultanyeri, Toyran kazası Kurtludere , Gölbaşı ve Hasanlı köyleri, Pravişte, Karadağ, Kavala, Bereketlü, Sarıgöl, Drama, Eğribucak, Cumapazarı, Yenice-i Karasu, Çığlalık, Siroz, Timurhisar
 
Sağkol Alaybeyleri :
Miralay Mehmed Ağa            1663
Miralay Resul ağa                  1665
Miralay İbrahim   Ağa           1676
Miralay Mustafa  Ağa            1679
Miralay Osman   Ağa            1681
Miralay Ahmed   Ağa            1691
Miralay Yusuf Ağa                1693
Miralay Hüseyin  Ağa            1695
Miralay Mehmed   Ağa          1698
Miralay Murtaza  Ağa            1698
Miralay Hasan   Ağa               1701
Miralay Kaya Ahmed Ağa      1710
Miralay Osman   Ağa              1714
Miralay ZeynelabidinAğa       1715
Miralay Hüseyin  Ağa             1716
Miralay Kaya Ahmed Ağa      1718
Miralay Mustafa Ağa              1722
Miralay Ömer   Ağa                1723
Miralay Derviş Mehmed Ağa 1724
Miralay Zeynelabidin Ağa      1727
Miralay Osman  Ağa               1736
Miralay Hacı Ahmed  Ağa      1752
Miralay Yusuf   Ağa               1767
Miralay Ali Paşa                     1774 (Dağıstanlı)
Miralay Yusuf Bey                 1783
Miralay Ömer   Ağa                1785
Miralay Kara Mustafa Ağa     1797
Sağkol Seraskeri Bosna Valisi Dağıstanlı Veli Paşa zade Aki Paşa  1827

Sağkol’u teşkil  eden sancak ve kazalar:
Silistre, Niğbolu, İzvornik, Berkofça, Serfiçe, Filibe, Sofya, Pirlepe, Zağra, Samakov, Görice, Köprülü, Tatarpazarı, Horpişte
Edirne, Tırhala,

Sağkol’a tabi Rumeli Yörüklerinin bulundukları yerler:
Edirne Vilayeti, Gümülçine

1803 den itibaren “sağkol ağalığı” artık “kıdemli yüzbaşı” karşılığı bir rütbe olarak verilmeğe başlandı. Meselâ: Sağkolağası Mehmed Emin Ağa, Sağkolağası İsmail Ağa                 Sağkolağası Beykozlu İsmail Ağa

Ortakol’u teşkil eden sancak ve kazalar:
Sofya , Samakov, İhtimam

Ortakol’da , devlet arazilerinin, kasaba ve köylerin hudutları kesin çizgilerle tesbit edilmiş olmadığından, seferlere asker sürmelerde karışıklıklar oluyordu.Zaman içinde Ortakol kaldırılarak, sorumluluk bölgesi sağ ve solkollar arasında dağıtıldı.

Logged
Sayfa: [1]
Balkanlar.Net  |  Balkan Dünyası  |  Tarih  |  Konu: Rumeli’de Sağkol, Solkol, Ortakol Teşkilatları « önceki sonraki »
    Gitmek istediğiniz yer:  



    MKPortal C1.2.1 ©2003-2008 mkportal.it
    Bu safya 0.02369 saniyede 22 sorguyla oluşturuldu

    Emlak ilanları, araba ilanı ver Blog